MCP (Model Context Protocol) Nedir ve Nasıl Oluşturulur?

from mcp.server.fastmcp import FastMCP
mcp = FastMCP("Demo MCP Server")

@mcp.tool()
def toplam(a: int, b: int) -> int:
    """İki sayıyı toplar."""
    return a + b
 
@mcp.tool()
def musteri_durumu_getir(musteri_no: str) -> dict:
    """Müşteri numarasına göre örnek müşteri durumunu döner."""
    return {
        "musteriNo": musteri_no,
        "durum": "Aktif",
        "segment": "Kurumsal"
    }
 
def main():
    mcp.run(transport="stdio")
 
if __name__ == "__main__":
    main()

Bu sunucuyu `uv run server.py` komutuyla ayağa kaldırabilirsiniz. Örneğin Claude Desktop uygulamasının yapılandırma dosyasına bu server’ı eklemek isterseniz, ilgili istemcinin `mcpServers` alanına absolute (mutlak) dosya yolunu belirterek bir konfigürasyon eklemeniz gerekir:​

{
  "mcpServers": {
    "demo": {
      "command": "uv",
      "args": [
        "--directory",
        "/ABSOLUTE/PATH/TO/mcp-demo",
        "run",
        "server.py"
      ]
    }
  }
}​​

​

Burada dikkat edilmesi gereken detay, özellikle local stdio server’larda relative (göreceli) path kullanımının sorun çıkarabilmesidir. Bu yüzden resmi dokümantasyonda mutlaka absolute path kullanılmasını önerilmiş. Ayrıca geliştirdiğiniz server’ı doğrudan host uygulamasına bağlamadan önce `npx @modelcontextprotocol/inspector` komutuyla interaktif MCP Inspector üzerinde test edip debug etmek, hataları bulmayı çok daha kolaylaştıracaktır.

Geliştirme sırasında stdout üzerinden log basmamaya özellikle dikkat etmelisiniz. Çünkü stdio transport bu kanalı protokol mesajları (JSON-RPC) için kullanır; loglarınızı stderr’e veya ayrı bir dosyaya yazmalısınız. 

Local vs Remote MCP Server Farkı

Bir MCP Server, ihtiyacınıza göre local veya remote çalışabilir. Local server’larda genelde stdio transport ile kullanıcının kendi bilgisayarında çalışır. Burada dosya sistemi erişimi için yalnızca belirli klasörlere izin verilmesi ve her aksiyon için kullanıcı onayı alınması çok kritiktir. Kişisel geliştirme ortamları veya local araçlar için idealdir.

Remote server'lar​ ise internet üzerinden, çoğunlukla Streamable HTTP transport ile erişilebilen yapılardır. Kurumsal düzeyde paylaşımlı bir Jira, Confluence veya merkezi bir log sistemine entegre olacaksanız, server-side authentication gerektiren bu mimari çok daha uygundur.

Kurumsal Ölçekte MCP ve Güvenlik

Kurumsal bir senaryoda şirketin tüm sistemlerini (loglar, veritabanları, repolar vs.) tek bir büyük entegrasyon üzerinden vermek yerine, her sistem veya yetenek grubu için ayrı MCP Server’lar kurgulamak yapıyı çok daha sürdürülebilir kılar. Ancak onlarca server ve tool olduğunda hepsini her sohbetin başında modele göndermek hem ciddi token maliyeti yaratır hem de modelin doğru tool seçmesini zorlaştırır. Bu durumlar için best practice olarak, tüm tool’ları en başta yüklemek yerine ihtiyaç oldukça ilgili tool detaylarını bağlama dahil eden “progressive tool discovery” yöntemi kullanılmalıdır.

Bir diğer ve en önemli konu ise güvenliktir. MCP ile modelin artık sadece metin üretmediğini ve aksiyon alabildiğini biliyoruz. Daha önce Turkcell Medium makalesinde​ bahsettiğim LLM Injection tehlikeleri burada tam anlamıyla kendini gösteriyor diyebiliriz. Modelden gelen inputlar kesinlikle güvenilmez kabul edilmeli ve tool açıklamaları veya dönen sonuçların bile bir prompt injection yüzeyi oluşturabileceği unutulmamalıdır.

MCP resmi güvenlik dokümantasyonu; confused deputy problem, SSRF, session hijacking ve token passthrough gibi zafiyetlere karşı geliştiricileri uyarır. Server’lara gereğinden fazla yetki (örneğin sadece okuma gereken yere yazma izni) verilmemeli ve kritik operasyonlarda kesinlikle kullanıcı onayı kurgulanmalıdır. Hassas verilere erişen server’lar için OAuth 2.1 veya şirkette kullanılan güvenli bir oturum sistemi kullanılması tavsiye edilir.

Kapanış

Eğer dış sistemlerle konuşmayan, kapsamı çok dar basit bir chatbot geliştiriyorsanız doğrudan function calling işinizi görebilir, MCP server burada gereksiz kaçabilir. Ancak birden fazla AI client’ın bağlanacağı, standart, yönetilebilir ve kurumsal seviyede tekrar kullanılabilir asistanlar (IDE entegrasyonları, operasyon asistanları, kurumsal bilgi erişim botları vb.) kurmak istiyorsanız MCP kesinlikle kullanmanız gereken bir yapıdır.

Burada unutulmaması gereken örnek bir nokta var; MCP, sihirli bir değnek değil. Sadece sistemleri bağlamak için standart ve ölçeklenebilir bir iletişim katmanı sunuyor. Sistemi güvenli kurgulamak, sınırları doğru çizmek, hangi işlemlerin onaya bağlanacağını planlamak ve bağlamı doğru yönetmek ise tamamen biz geliştiricilerin elinde.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere, sevgiler.​