FTP, yani Dosya Transfer Protokolü, internete bağlı iki bilgisayar arasında dosya transferi yapılmasını sağlayan bir protokoldür. Kullanıcı adı, şifre ve sunucu adresi gibi bilgilerle bir FTP istemcisine giriş yaparak, dosyaları yükleyebilir veya indirebilirsiniz. Genellikle web sitelerinin dosyalarını sunuculara yüklemek için kullanılır ve etkileşimli komutlarla dosya işlemleri gerçekleştirilir.
FTP Nedir?
FTP açılımı, File Transfer Protocol’dür. Söz konusu protokol, internete bağlı iki bilgisayar arasında dosya transferini sağlayan işleme hizmet eden uygulamaya verilen isimdir. FTP, dosyaların bir bilgisayardan diğerine aktarılmasını kolaylaştırır. Örneğin, bir web sitesinde yer alması istenen dosyalar sunuculara bu protokol üzerinden aktarılabilir.
FTP Nasıl Çalışır?
Bir dizi komutla bilgisayarlar arasında dosya aktarımını mümkün kılan network olan FTP’nin belirli çalışma prensipleri bulunur. Söz konusu prensipler şu şekilde sıralanabilir:
- İstemci, sunucuya bağlanmak için IP adresini veya alan adını ve genellikle bağlantı noktasını kullanır. Oturum açmak için komut satırı arabirimi gereklidir. Varsayılan bağlantı noktası ise 20 ve 21’dir.
- İstemci, bağlantının kimliğini doğrulamak için sunucuya bir kullanıcı adı ve parola gönderir.
- Kimlik doğrulandıktan sonra istemci, sunucunun dizin yapısında gezinmek ve dosyaları yönetmek için sunucuya komutlar gönderebilir.
- FTP, internete bağlı cihazlar arasında dosya alma ve gönderme işlemlerini hızlı ve güvenli bir şekilde gerçekleştirmenizi sağlar. Söz konusu uygulamanın programları, bu işlemleri daha da kolaylaştırır ve web sitelerindeki dosyaları aktarmak için kullanılabilir.
FTP Yapmak için Gerekenler Nelerdir?
İnternet bağlantısı olan iki cihaz arasında dosya aktarımını kolaylaştıran protokolü çalıştırmak için bir takım gereklikler bulunur. FTP bağlantısı yapmak için gerekenler şu şekilde sıralanabilir:
- Bağlanacağınız bilgisayarın internet adresini biliyor olmanız zorunludur. Söz konusu uygulama ile bağlantı kuracağınız bilgisayarın internet adresinin olması gerekir.
- Kullanıcı numarası ve şifre de olmazsa olmazdır. Bağlanacağınız bilgisayarda dosyalara erişmek istediğiniz hesabın ilgili kullanıcı numarası ve varsa şifresi gereklidir.
- İnternete girebilen ve üzerinde FTP yazılımı bulunan bir bilgisayar zorunludur.
- Bağlanacağınız bilgisayarda, protokol komutlarını yorumlayacak çalışır durumda bir servis program olmalıdır. Buna FTP sitesi de denir.
FTP, web sitelerinde bulunan dosyaları aktarmak, yedeklemek ve dosya izinleri gibi işlemleri kolayca gerçekleştirmenizi sağlar. Dosya transferi yaparken popüler FTP programlarından birini kullanabilirsiniz. Örneğin FileZilla, WinSCP, Cyberduck ve Transmit gibi seçenekler mevcuttur. Hızlı ve güvenli bir şekilde dosya aktarımı yapmak için bu uygulamayı kullanabilirsiniz.
FTP Nasıl Kullanılır?
Dosya aktarmak istediğiniz zaman FTP programını çalıştırabilirsiniz. Söz konusu uygulamanın kullanımı için aşağıdakilere dikkat etmelisiniz:
- FTP için İnternet bağlantısını teyit etmelisiniz. İlk olarak, iki bilgisayarın da internete bağlı olduğundan emin olun.
- Her iki bilgisayarda da FTP uygulamasının yüklü olduğundan emin olun. Popüler istemciler arasında FileZilla, WinSCP ve Cyberduck bulunur.
- Hedef bilgisayarın adresini de biliyor olmalısınız. Bağlanmak istediğiniz bilgisayarın IP adresini veya alan adını girmeniz gerekir.
- Bağlanacağınız bilgisayarın kullanıcı hesabını seçin. Bu hesap, dosyaların aktarılacağı dizine erişim sağlar.
- Eğer bağlanacağınız bilgisayarın kullanıcı hesabı şifreliyse, şifreyi girerek devam edin.
- Bağlantı kurulacak bilgisayar üzerinde servis programının çalıştığından emin olun. Böylece komutların çalışıp çalışmadığını teyit edebilirsiniz.
- Bağlantı yapılacak bilgisayara ait adresi, istemcinizdeki komut bölümüne girin. Size kullanıcı adı ve şifre sorulacaktır. Erişim sağlandıktan sonra belirli komutları kullanarak dosya transfer işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz.
FTP, güvenli olmayan bir protokoldür ve şifreler açık metin olarak iletilir. Bu durumdan ötürü hassas verileri aktarırken dikkatli olmalısınız. Ayrıca modern alternatifler olan SFTP (SSH File Transfer Protocol) veya FTPS başta olmak üzere çeşitli güvenli protokoller de mevcuttur.
FTP Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?
FTP kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar vardır. Bu konuda bilmeniz gerekenleri aşağıda maddeler halinde bulabilirsiniz:
- Dosya Türü ve Aktarım Modu: FTP ile dosya aktarımı yaparken sunucuya gönderdiklerinizin türüne dikkat edin. Örneğin, .zip, .arj, .z, .zoo, .hgx, .exe, .com, .gif, .jpg, .png gibi dosyaları aktarırken mutlaka “binary” modunda aktardığınızdan emin olmalısınız. Bu sayede dosyanın doğru şekilde aktarılmasını sağlarsınız.
- Anonymous FTP: Burada bazı ascii “info dosyaları” bulunur. Söz konusu dosyaların içeriğine dikkat edin ve gereksiz bilgileri paylaşmaktan kaçının.
- E-posta Adresi: Anonymous FTP’lerde yapılan bir başka hata, e-posta adresi kısmına öylesine bir adres yazmaktır. Eğer bir e-posta adresi girmeniz gerekiyorsa, gerçek ve geçerli bir adres kullanın.
- Harf Büyüklüğü: Unix sistemlerinde küçük harf ve büyük harf ayrımı vardır. Dosya adlarını doğru şekilde yazdığınızdan emin olun.
- İnternet Bağlantısı: Dosya transferleri sırasında internet bağlantınızın kesilmemesine dikkat edin. Aktarımın tamamlanmasını bekleyin ve kesinti yaşamamaya çalışın.
Yukarıda bahsi geçen noktalara uyarak FTP server’ı güvenli ve verimli bir şekilde kullanabilirsiniz.
Sıklıkla Kullanılan FTP Komutları Nelerdir?
FTP; web sitelerindeki dosyaların yönetimi, yedekleme ve diğer birçok amaç için yaygın olarak kullanılır. Sık olarak başvurulan bazı FTP komutları ise şunlardır:
- open: FTP sunucusuna bağlanmak için kullanılır. Örneğin, “open ftp.example.com” şeklinde bir komutla sunucuya bağlanabilirsiniz.
- get: Belirtilen dosyayı sunucudan indirir. Örneğin, “get myfile.txt” şeklinde bir komutla myfile.txt dosyasını indirebilirsiniz.
- put: Belirtilen dosyayı sunucuya yükler. Örneğin, “put myfile.txt” şeklinde bir komutla myfile.txt dosyasını sunucuya yüklemeniz mümkündür.
- cd: Sunucuda dizin değiştirir. Örneğin, “cd /var/www/” şeklinde bir komutla sunucuda /var/www/ dizinine geçebilirsiniz.
- ls: Sunucudaki dosya ve dizinleri listelemek için kullanılır. Örneğin, “ls” şeklinde bir komutla sunucudaki dosyaları ve dizinleri listelemeniz mümkündür.
- delete: Belirtilen dosyayı sunucudan siler. Örneğin, “delete myfile.txt” şeklinde bir komutla myfile.txt dosyasını sunucudan silebilirsiniz.
- bye: Sunucudan çıkış yapmayı sağlar. Örneğin, “bye” veya “quit” şeklinde bir komutla sunucudan ayrılabilirsiniz.
Söz konusu uygulamanın çalışma mantığı, bir sunucuya veya bir bilgisayara dosya göndermek veya dosya indirmek için kullanılabilir. Birçok işletim sistemi tarafından desteklenir ve ayrıca birçok istemci yazılımı bulunmaktadır. Bu istemciler, kullanıcıların bir sunucuya bağlanmasını ve dosya transferi yapmasını kolaylaştırır. FTP girişi ve kullanımı oldukça basittir ve dosya yönetimi için önemli bir araçtır.
Popüler FTP Programları Nelerdir?
İlk geliştirilen internet protokollerinden biri olan FTP’yi farklı programlar ile kullanmak mümkündür. En çok kullanılan FTP programları arasında şunlar bulunur:
- FileZilla: Kullanışlı ve hızlı bir programdır. Hemen hemen tüm işletim sistemleriyle uyumludur. Hem istemci hem de sunucu yapılandırmasında başarılıdır. Açık kaynak kodlu olup ücretsiz olarak kullanılabilir. FileZilla’yı buradan ücretsiz indirebilirsiniz.
- CuteFTP: Dosya aktarımı için hızlı, güvenli ve kolay bir seçenektir. Ücretlidir ve bir ay ücretsiz deneme sürümü sunar. Daha sonra ödeme yaparak kullanmaya devam edebilirsiniz. CuteFTP’yi bu web sitesinden indirebilirsiniz.
- Core FTP LE: Güvenli dosya aktarımı sağlayan gelişmiş bir programdır. İçerisinde klasör karşılaştırma ve farklılık inceleme gibi özellikler bulunur. Ayrıca sorunlarla karşılaşıldığında e-posta bildirimi gönderir. Ücretsiz olarak kullanılabilir ve bu internet sitesinden indirilebilir.
- Smart FTP: Güvenlik protokollerini destekleyerek dosya transferini güvenli hale getirir. Metin düzenleyicisi de içerir. Smart FTP’yi bu web sitesinden indirebilirsiniz.
- Classic FTP: Basit arayüzü sayesinde giriş seviyesindeki kullanıcılar için uygundur. Ücretsizdir ve az yer kaplar. İki taraflı transfer özelliğini destekler.
- Transmit: Mac işletim sistemi için uygundur. Hem ücretli hem de ücretsiz versiyonları mevcuttur. FTP, FTPs, SSH ve SFTP protokollerini destekler. Transmit’i bu web sitesinden indirebilirsiniz.
Bu programlar, dosya aktarımı ve yönetimi için kullanışlı arayüzler sunar. Hangi işletim sistemi üzerinde çalıştığınıza bağlı olarak söz konusu programlar arasından tercih yapabilirsiniz.
