5G'nin Oyun Dünyasına Etkisi: Gecikmesiz Bir Deneyim Mümkün mü?

5G'nin Oyun Dünyasına Etkisi: Gecikmesiz Bir Deneyim Mümkün mü?

5G teknolojisi, oyun dünyasında uzun süredir bahsi geçen “gecikmesiz deneyim” vaadini yeniden gündeme taşıyor. Daha düşük ping değerleri, daha yüksek hızlar ve daha kararlı bağlantılar sayesinde 5G; mobil oyunlardan rekabetçi çok oyunculu yapımlara, bulut oyun servislerinden AR/VR deneyimlerine kadar geniş bir alanda oyun alışkanlıklarını değiştirmeyi hedefliyor.

Bu yazıda; 5G’nin oyuncular için ne anlama geldiğini, hız ve gecikme kavramlarını oyun özelinde açıklayarak ve özellikle bulut ile mobil oyunlarda pratikte nelerin değiştiğini inceleyelim.

5G Kısaca Nedir ve Oyuncu İçin Ne Fark Eder?

5G, mobil iletişim teknolojilerinin beşinci neslidir. Dünyada 5G geçişleri 2 yöntem ile sağlanır. Bu da Çekirdek şebekenin nasıl kullanıldığı ile ilgilidir.

ve SA diye adlandırılan Standalone mimari.

NSA diye adlandırılan Non Standalone mimaride; Radio Access Network katmanında LTE ve NR (New Radio) kullanımını varken Core Network katmanında ise EPC(4G LTE CORE)  kullanılır.

SA diye adlandırılan Standalone mimaride ise Core Netwok katmanında 5GC (5G Core) kullanılır.

5G SA hizmeti, yalnızca daha yüksek internet hızı sunmakla sınırlı değildir. Oyuncular için asıl fark yaratan noktalar; daha düşük gecikme, daha stabil bağlantı ve yoğun ağlarda bile tutarlı performans sağlamasıdır.

Basitçe söylemek gerekirse, 5G oyunculara tuşa bastıkları anda bunun ekrana ve oyun sunucusuna daha hızlı yansıdığı bir deneyim vadeder. Bu özellikle rekabetçi oyunlarda ve mobil oyunculukta kritik bir öneme sahiptir ve oyuncuya avantaj sağlar.

4G’den Farkı: Hız ve Gecikme

4G LTE ağlarında ortalama gecikme değerleri genellikle 40–60 ms seviyesindeyken, 5G’de bu değer NSA ile birlikte 15-25 ms aralığına, SA ile birlikteyse 8-15 ms aralığına kadar düşebilmektedir. (Teoride 1-5 ms aralığı mümkün gösterilmektedir.)

5G Hız ve Ping Değerleri Oyun Deneyimini Nasıl Etkiler?

Oyuncuların 5G ile ilgili en sık sorduğu sorular genellikle “Kaç Mbps hız alırım?​” ve “Ping kaç olur?” şeklindedir. Ancak oyun deneyimini belirleyen tek faktör indirme hızı değildir.

Hız (Mbps) Neden Tek Başına Yeterli Değil?

Yüksek hız, oyunların ve güncellemelerin hızlı indirilmesini sağlar; ancak online oyun sırasında saniyede çok büyük veri aktarımı gerekmez. Asıl önemli olan, verinin ne kadar hızlı ve tutarlı iletildiğidir.

Latency, Ping ve Jitter: FPS ve MOBA Oyunlarda Fark Yaratan Kısım

Latency, verinin kaynağından hedefine ulaşma süresidir. Ping, gecikmeyi; jitter ise bu gecikmenin ne kadar dalgalandığını ifade eder. Düşük ama dalgalı bir ping, yüksek ama tutarlı bir pingden daha kötü bir deneyim sunabilir. 5G, özellikle jitter değerlerini​ düşürerek FPS ve MOBA oyunlarda daha stabil bir oyun imkanı sağlar.

Bulut Oyun ve Mobil Oyunlarda 5G: Konsol Kalitesini Cebe Taşımak

Bulut servisler sayesinde, oyun alışılagelmiş lokal makinelerde çalıştırılmak yerine uzaktaki güçlü sunucularda çalışır ve görüntü oyuncuya internet üzerinden aktarılır. Lokal makineler sadece bir ekran ve kontrol aracı görevi görür. Grafik işleme ve hesaplama sunucu üzerinde yapılır. Bu sayede donanım uzak sunucuda sağlanmış olur. Bu noktada kişisel kullanıcılar için bağlantı kalitesi en önemli husus konumuna gelir.

5G ile birlikte gelen düşük gecikme ve yüksek bant genişliği sayesinde 1080p, 2K hatta 4K çözünürlükte daha akıcı bir bulut oyun deneyimi mümkündür. Görüntü gecikmesi azalır, kontrol tepkileri daha doğal hissedilir.

Mobil oyuncular için de kalabalık alanlarda stabil bağlantı, daha az kopma sağlanır.​

Bu noktaya kadar verdiğimiz temel bilgilerden sonra tekrar asıl sorumuza dönelim.

“Gecikmesiz” Oyun Gerçekten Mümkün mü? Gerçekçi Beklentiler

5G pazarlamasında sıkça duyulan “1 ms gecikme” söylemi, çoğu zaman ideal laboratuvar koşullarını ifade eder. Hız ve gecikme başlığında da belirttiğimiz gibi 5G SA ile pratikte 8-15 ms aralığında değerlere ulaşılabilir. Peki teoride 1-5 ms aralığı mümkün görünürken pratikte neden bu değerlere ulaşılamıyor?

Hız ve gecikmeyi etkileyen bazı faktörler bulunmaktadır. Baz istasyonuna yakınlık, ağın boş olması, sunucunun konumu gibi faktörler buna doğrudan etki etmektedir. Gerçek kullanımda baz istasyonuna yakınlık ve ağın boş olması sağlansa bile genellikle oyun sunucusunun konumu bu değeri artırır.

Burada hedef daha önce de behsettiğimiz gibi olabildiğince düşük gecikmenin tutarlı bir şekilde sağlanabilmesi olmalıdır. 5G bu konuda mevcut şartlara göre önemli derecede bir iyileştirme sunar.

5G’nin Oyun Ekosistemine Etkisi

5G’nin genel oyuncu kitlesine sağladığı faydanın yanında profesyonel oyuncuların katıldığı E-spor etkinlikleri için de kritik avantajları bulunmaktadır.

Bu noktada önce 4G’de mümkün olmayan ve sadece 5G SA ile gerçekleştirilebilecek olan ağ dilimlemeden (Network Slicing) bahsetmek gerekir. Ağ dilimleme; Radio Access Network’ten başlayıp Core Network’e kadar uçtan uca izole bir ağ dilimi oluşturabilmektir. Bu sayede genel kullanımdan ayrılmış, belli SLAleri garanti eden sadece ilgili kullanıcılara özel bir şebeke oluşturulur. Bu dilim ile birlikte ultra-low latency sağlanabilir.

Böylece sadece ilgili etkinliğe özel düşük gecikme, yüksek stabilite ve sabit ping garanti edilir.

 Bu noktaya kadar yazılanları özetlemek gerekirse, 5G ile birlikte gelecek;

• Düşük gecikme,
• Yüksek bant genişliği,
• Bağlantı stabilitesi,
• Ağ dilimlemesi

gibi yetkinlikler ile birlikte gecikmesiz bir oyun deneyimi mümkün olacaktır.​